Tôi là ai
Tôi là Nguyễn Văn Đức, một người làm chủ đi lên từ hai bàn tay trắng, và giờ dành phần lớn tâm sức để giúp những người làm chủ khác xây được một bộ máy vận hành tự chạy, để họ làm chủ một cách linh hoạt, chủ động và thật sự hạnh phúc với công việc của mình.
Nếu gặp tôi ngoài đời, có lẽ bạn sẽ thấy một người đàn ông không có gì nổi bật, nói năng vừa phải, không thích khoa trương. Nhưng nếu ngồi lâu hơn một chút, bạn sẽ nhận ra bên trong tôi có một thứ khá lì: tôi không tin vào số phận đã an bài. Cuộc đời tôi, từ đầu đến giờ, là một chuỗi những lần không chấp nhận cái "đáng lẽ phải thế".
Công việc mỗi ngày của tôi rất giản dị: giúp các anh chị chủ doanh nghiệp nhỏ thoát khỏi cảnh ôm hết mọi việc vào người, dựng lại cách vận hành sao cho công ty chạy được kể cả khi mình vắng mặt, để họ lấy lại thời gian, sức khoẻ và cả niềm vui làm chủ mà nhiều người đã đánh mất trên đường đi.
Tôi không bán giấc mơ làm giàu nhanh. Tôi cũng không tin vào con đường tắt. Thứ tôi tin, và thứ tôi làm, khó hơn nhiều: làm thật, tử tế, minh bạch, và bền bỉ. Vì đó là cách duy nhất tôi biết để đi được đường dài.
Câu chuyện cuộc đời — khởi đầu từ một trái tim yếu
Tôi sinh ra và lớn lên ở Đông Triều, Quảng Ninh, trong một gia đình bố mẹ thuần nông. Tuổi thơ của tôi không có nhiều màu hồng, bởi tôi mang trong người một căn bệnh tim bẩm sinh. Sức khoẻ yếu, tôi không được như bạn bè cùng trang lứa. Đau lòng hơn cả bệnh tật, là có những lúc tôi bị bạn bè xa lánh, vì họ sợ chơi với tôi rồi lỡ có chuyện thì liên luỵ.
Cái cảm giác bị đứng ngoài lề khi còn nhỏ, tôi nhớ đến tận bây giờ. Nhưng kỳ lạ thay, chính nó lại tôi luyện trong tôi một thứ mà sau này thành tài sản lớn nhất của đời mình: ý chí. Tôi hiểu rất sớm một điều mà nhiều người phải mất cả đời mới thấm: không ai đến cứu mình cả, muốn sống khác thì tự mình phải đứng lên.
Lớn lên, tôi không ngồi chờ. Tôi lao vào kiếm tiền, và một trong những động lực đầu tiên rất cụ thể: tự kiếm tiền để chữa bệnh cho chính mình. Không phải để mua sắm, không phải để hơn người, mà đơn giản là để được sống, được khoẻ hơn, được tự lo cho bản thân mà không thành gánh nặng cho bố mẹ vốn đã lam lũ.
Gia đình — cái gốc để tôi không gục ngã
Bố mẹ tôi là những người nông dân chân chất. Ông bà không cho tôi được vốn liếng hay quan hệ, thứ mà nhiều người khởi nghiệp may mắn có. Nhưng ông bà cho tôi một thứ còn quý hơn: tấm gương về sự lam lũ, tử tế và ăn ở thật thà.
Nhìn bố mẹ đổ mồ hôi trên đồng ruộng để nuôi tôi khôn lớn, tôi tự nhủ mình không được phép sống hèn, không được phép làm ăn gian dối. Sau này khi bước vào nghề buôn bán, cái nền tử tế đó theo tôi mãi, và trở thành nguyên tắc tôi không bao giờ đánh đổi: thà lãi ít mà làm ăn minh bạch, còn hơn lãi nhiều bằng cách lừa khách.
Gia đình, với tôi, không phải là chỗ để dựa dẫm, mà là lý do để tôi cố gắng. Mỗi lần mệt mỏi muốn buông, tôi lại nghĩ về nơi mình xuất phát, và tôi đứng dậy được.
Hành trình kinh doanh — một mình dựng công ty từ con số 0
Con đường kinh doanh của tôi bắt đầu rất khiêm tốn: một quầy hàng nhỏ ở cổng chợ Đông Triều.
Tôi không có người đỡ đầu, không có vốn lớn, không có ai cầm tay chỉ việc. Tôi xây mọi thứ một mình, từ con số 0. Tự nhập hàng, tự bán, tự học cách tư vấn, tự chăm khách, tự làm sổ sách, tự sửa sai sau mỗi lần vấp. Có những giai đoạn tôi làm việc quần quật, ôm hết mọi việc vào người, vì nghĩ rằng cứ chịu khó là sẽ ổn.
Và đây là bài học lớn nhất đời làm chủ của tôi, cái bài học mà tôi tin nhiều anh chị đang đọc dòng này cũng thấm: ôm hết việc không làm mình mạnh lên, nó chỉ làm mình kiệt dần. Tôi từng là mắt xích duy nhất của cả công ty. Tôi nghỉ một ngày là mọi thứ đứng lại. Với một người vốn đã có sức khoẻ không tốt như tôi, cách làm đó là con đường cụt.
Chính lúc chạm đáy của sự quá tải, tôi buộc mình phải nghĩ khác. Thay vì cố làm nhiều hơn, tôi bắt đầu xây hệ thống. Tôi viết ra cách làm cho từng việc, chuẩn hoá lại quy trình, rồi từng bước đưa công nghệ và tự động hoá vào để máy làm thay những việc lặp đi lặp lại. Tôi dựng cho công ty mình một bộ máy vận hành gần như tự chạy, trong đó nhiều đầu việc được tự động hoá và có cả những "trợ lý" công nghệ đảm nhận, để một người vẫn có thể điều hành mà không kiệt sức.
Sau hơn 10 năm trong nghề bán lẻ công nghệ, từ một quầy nhỏ cổng chợ, tôi đã gây dựng nên cơ ngơi của riêng mình, với khoảng 9.000 khách hàng đã tin tưởng và đồng hành cùng tôi trên chặng đường đó. Nhưng thứ tôi tự hào nhất không phải là con số, mà là việc tôi đã chứng minh được một điều: một người xuất phát điểm thấp, sức khoẻ yếu, không hậu thuẫn, vẫn có thể tự dựng nên một cơ nghiệp đàng hoàng nếu biết xây hệ thống thay vì gồng bằng sức.
Đó cũng chính là lý do tôi làm công việc hiện tại. Tôi hiểu nỗi khổ của người làm chủ ôm hết việc, vì tôi đã sống trong đó nhiều năm. Và tôi biết có đường ra, vì tôi đã tự đi qua. Sứ mệnh của tôi bây giờ là giúp những người làm chủ khác đi con đường đó nhanh hơn và bớt đau hơn tôi ngày xưa.
Con người thật bên trong tôi
Nếu phải nói thật về mình, tôi là người coi trọng sự tử tế và minh bạch hơn cái lợi trước mắt. Trong nghề bán lẻ, tôi thấy quá nhiều cách kiếm tiền nhanh bằng việc mập mờ với khách. Tôi chọn không làm thế, kể cả khi điều đó khiến tôi đi chậm hơn người khác. Tôi tin một điều giản dị: chữ tín xây bằng năm tháng, mất chỉ trong một lần gian dối.
Tôi cũng là người mê xây dựng. Biến một mớ việc hỗn độn thành một quy trình gọn gàng chạy được, với tôi đó gần như một niềm vui. Có lẽ vì bản thân từng khổ sở trong sự lộn xộn, nên tôi trân trọng cái trật tự mà một hệ thống tốt mang lại.
Và có một điều tôi không giấu: sức khoẻ là giới hạn tôi luôn phải sống chung. Chính giới hạn đó dạy tôi bài học mà nhiều người khoẻ mạnh không có được, đó là phải làm việc thông minh chứ không thể chỉ làm việc chăm. Tôi không có sức để cày mười mấy tiếng mỗi ngày mãi mãi, nên tôi buộc phải giỏi việc xây hệ thống để hệ thống làm thay mình. Cái yếu của tôi, hoá ra, lại là thứ dẫn tôi đến điều tôi làm tốt nhất hôm nay.
Có một điều mà những người quen tôi đều biết: tôi coi kinh doanh là đam mê. Với nhiều người, công việc là thứ phải làm để kiếm sống. Với tôi thì khác, tôi thật sự say mê chuyện buôn bán, say mê việc nghĩ ra cách làm tốt hơn, phục vụ khách chu đáo hơn, dựng bộ máy gọn gàng hơn mỗi ngày. Chính niềm đam mê đó là thứ giữ tôi bền bỉ suốt bao năm, kể cả trong những giai đoạn khó khăn nhất, và cũng là thứ khiến tôi không thấy mệt khi ngồi hàng giờ cùng một người chủ khác để gỡ rối bài toán kinh doanh của họ.
Nếu bạn đang đọc những dòng này
Nếu bạn là một người đang làm chủ mà thấy mình càng ngày càng đuối, sáng mở mắt đã ngập việc, tối về vẫn ôm điện thoại, nghỉ một ngày là công ty rối, thì tôi hiểu bạn. Vì tôi đã từng đứng đúng ở chỗ đó, một mình gánh cả công ty, đến mức gần như không còn thời gian để thở.
Bạn không cần phải giỏi hơn, cũng không cần phải cày nhiều hơn nữa. Thứ bạn cần là một cách làm khác: xây một bộ máy chạy được mà không cần bạn có mặt trong từng việc. Điều đó không phải đặc quyền của những công ty lớn nhiều tiền. Một người làm chủ bình thường, thậm chí đang một mình, vẫn bắt đầu được từ hôm nay. Tôi tin thế, vì tôi đã làm được từ điểm xuất phát còn thấp hơn nhiều người.
Cảm ơn bạn đã đọc đến những dòng này. Nếu câu chuyện của tôi chạm được tới bạn dù chỉ một chút, và khiến bạn tin rằng mình cũng làm được, thì với tôi, nó đã có ý nghĩa.
